D4net Netwerk voor Dromers, Denkers, Durvers en Doeners

Mensenrechtenactivist, milieuactivist en journalist Bassan van Al Akhbar

De krant is voor het eerst verschenen op 14 augustus, de dag van de wapenstilstand. De weken daarvoor verscheen het onregelmatig tijdens de oorlog. De krant is in de toekomst van plan dagelijks een pagina te maken over onderwerpen als mensenrechten en milieu.

Is het mogelijk in Libanon alles te publiceren en onafhankelijk van alle fracties te opereren?

Nu eisen ze ontwapening van Hezbollah. Wat betekent dat? Dat het Libanese leger het land moet verdedigen. Ga naar buiten, kijk naar het Libanese leger. Als ze een kat konden doden zou het me verbazen. Het is een zooitje. Maar als je Hezbollah kunt ontwapenen, kun je alle verzetbewegingen in het Midden-Oosten ontwapenen. In Palestina proberen ze Hamas te ontwapenen, in Afghanistan het verzet. Zo proberen de VS de voorwaarden voor vrede te dicteren en groepen uit te sluiten van de toekomst.

Maandag 25 september

’s Avonds hebben we een ontmoeting met Rania, Amali, Abdul, Roger en Kamal. Ze werken samen in de organisaties Masar en Sams. Het splinternieuwe gebouw van deze organisaties van kunstenaars staat langs een hoofdweg die in de tijd van de burgeroorlog (1975-1990) deel uitmaakte van de rode zone door Beiroet. Dat was de scheidslijn tussen de buurten met verschillende religies ofwel tussen de strijdende milities van de verscheidene facties, opgedeeld in religies. De erfenis van de burgeroorlog is nog altijd zichtbaar in de vele kapotgeschoten flats die langs deze zone nog zijn te vinden. Ook in de verhalen van de kunstenaars neemt die burgeroorlog nog altijd een belangrijke plaats in.

FPM is een relatief nieuwe beweging, gevormd na een periode van ballingschap van haar leider generaal Aoun. Het is een samenwerking van (linkse) christelijke partijen in Libanon.
We vormen onze eigen NGO’s, velen er van werken momenteel op onderwerpen als democratie en mensenrechten. Het is goed om met anderen op verschillende gebieden banden te hebben.
Normaal gesproken, en kijkend naar de slechte situatie in Libanon, denk ik dat Libanon echt een model voor democratie in het Midden-Oosten en voor mensenrechten zou kunnen zijn, omdat mensen hier met deze waarden zijn onderricht. We hebben onze variëteiten in onze samenleving, in religie en in gedachtestromen en ideologien. Dus er bestaat een basis en we zijn er klaar voor. Maar door de jarenlange Syrische bezetting en de Israelische agressie, nu al zeven keer, ligt ons model altijd onder zwaar vuur. Wat nu nog meer bedreigend is, is de interventie met geld binnen onze staat. We waren de VN erg dankbaar voor de aanname vzn de resolutie de bepaalde dat buitenlandse troepen zich moesten terugtrekken van ons gebied. Wij konden niet accepteren dat zij zich mengden in onze interne aangelegenheden en speelden met onze sociale issues en het interne evenwicht in hun eigen voordeel veranderden. Dat speelt zelfs bij de belangrijke vraag over de bewapening van Hezbollah. Dit is een zaak van de Libanese staat. Dit is een intern punt, omdat Hezbollah een Libanese factie is. Of ze al dan niet bewapend zijn, ik mag niet spelen met het wezen van Hezbollah. Niemand heeft het recht mij te vertellen wat ik moet doen, misschien wil ik mijn land verdedigen tegen Israel. En als we het over milities hebben; bemoeit iemand zich met Israel, omdat het milities heeft binnen de nederzettingen? Zelf de VS hebben hun milities, ze zijn bekend. Dus de vraag over Hezbollah gaat primair ons aan. We kunnen dit nu intern oplossen. Als Hezbollah een ander land aanvalt, dan moeten de VS daar wat over regelen met de Libanese regering, waar Hezbollah onderdeel van is. Laten ze desnoods de Libanese regering boycotten, laten ze actie ondernemen tegen de libanese regering. Maar het is niet aan hen om te beslissen hoe wij onze buitenlandse politiek vorm geven, onze defensiestrategie. Dit zijn sluimerende zaken, maar we kunnen niet accepteren dat vele buitenlanden ons vertellen wat we wel en niet moeten doen.

Hellem is een organisatie van homo’s en lesbo’s in Beiroet

(D4) Hoe is jullie positie in Libanon? Is HELEM een legale organisatie?

We begeven ons naar het Hezbolla Media Centrum in Dahia voor een afspraak met Rima Fakhry, sinds 20 jaar lid van Hezbollah en nu lid van de Politieke Raad, die direct onder Nasrallah resorteert.

- De laatste weken zijn er veel berichten dat Hezbollah streeft naar een sterke staat. Hoe verhoudt zich dat tot de huidige positie van Hezbollah binnen de Libanese staat?

“Ik zie geen tegenstelling tussen het opbouwen van een sterke staat en ons functioneren als volksbeweging, omdat we een groot percentage van de Libanese bevolking representeren. Daarnaast werken we samen met anderen die op hun beurt ook een belangrijk deel van de bevolking vertegewoordigen. Allen denken we gezamenlijk een sterke staat te kunnen opbouwen. Wat we willen en hopen te doen, is samenwerken met alle Libanezen. Zoals je weet bestaat Libanon uit vele verschillende facties en politieke partijen, maar we hebben met elkaar iets gemeen dat samenkomt in het bouwen aan een sterk land, waar alle delen van het land en zijn inwoners gelijk zijn voor de wet en ze kunnen doen wat ze willen doen in het belang van Libanon. Daarbij moeten ze worden geholpen door bepaalde instituties, door een sterke regering die niet gebonden is aan de VS of Israël of Europa, maar eerst kijkt naar de behoeften en zienswijzen van de Libanezen, naar wat de Libanezen willen. Al we daar naar kijken zien we dat een grote meerderheid, 80%, geen inmenging wil van het Westen of van het Oosten, we accepteren geen inmenging in ons land. De beschuldigingen dat we een verlengstuk zijn van Iran en Syrie zijn nonsens, dat is politiek gespeech, wij hebben geinvesteerd in Libanon, op Libanees grondgebied. Ik zie geen verschil tussen een volksbeweging en een sterk land. We hebben onze eigen mensen nodig om het land op te bouwen, geen mensen van buitenaf”

We gaan ‘s ochtends vroeg op weg vanuit Aarab Salim richting Beiroet. De avond er voor hebben we afscheid genomen van de buren. Om directer contact te hebben hadden we besloten geen tolk mee te nemen, terwijl de gezinsleden alleen Arabisch spreken. Alleen één van de zoontjes spreekt wat Engels, hij leert dat op school. Het is een leuke avond, we worden verwend en krijgen wat kadootjes.

De reis naar Beiroet zou zo’n anderhalf uur moeten duren, we hebben tijd genoeg. DE volgende afspraak hebben we aan het eind van de dag, om 17.00 uur begint een herdenking van de slachtpartijen in Sabra en Chatila, georganiseerd door een keur van Palestijnse organisaties.

Via via krijgen we de tip eens te praten met Hassan, een man die goed is ingevoerd in de partijpolitieke en factieverhoudingen in Libanon. Contact wordt makkelijk gelegd, hij nodigt ons uit om met hem te eten. Hij legt uit liever anoniem te blijven en wil niet geciteerd worden.

Hij vertelt uit een invloedrijke familie in Libanon te komen.Via zijn familie, en het feit dat hij altijd in Libanon is blijven wonen en studeren, is Hassan van dichtbij getuige geweest van alles wat zich in Libanon afspeelde. Hassan is van jongs af aan bij de politiek betrokken doordat zijn familie altijd een rol in de politiek heeft gespeeld. Zijn eerste persoonlijke ontmoeting met Nasrallah bijvoorbeeld dateert uit 1977. Ook andere kopstukken uit de recente Libanese geschiedenis heeft hij ontmoet. De burgeroorlog heeft hij ook van dichtbij meegemaakt.

Weer naar Sour, nu voor een interview met Bassem Chit van Samidoun, een grassroot organisatie die van af het begin van de oorlog actief is in het zuiden. Recent hebben ze daarom hun kantoor verplaatst van Libanon naar Sour, de meest zuidelijk gelegen stad waar je nog zonder permit kunt komen. Een verslag.

Samidoun is doet meer dan hulpverlening, het is een politieke beweging. Hezbollah is niet anders dan andere partijen in het land, we leven in een sektarisch systeem waar alle facties hun voeding in vinden. Als je het goed bekijkt, zijn er drie categorien van politieke organisatie in Libanon. Er zijn partijen verbonden aan één persoon, mensen in het parlement; zo heb je de Progressive Socialist Party (PSP) van Walid Jumblatt, die noch progressief, noch socialistisch noch een partij is. Ander voorbeeld zijn de Libanese Forces, die kun je moeilijk zien als partij, dat is eerder een militie die niet echt Libanees is.