De 3e bijeenkomst
Het filmpje waarmee de bijeenkomst begon, The Story of Cap & Trade van Annie Leonard geeft kort en bondig weer welke problemen er kleven aan de handel in emissierechten zoals die in Kopenhagen is voorgesteld. Jammer alleen dat het zonder Nederlandse ondertiteling niet altijd goed te volgen is.
Op deze bijeenkomst lag de volgende vraag op tafel: stel we willen een klimaatbijeenkomst of –campagne organiseren, aan welke randvoorwaarden moet deze bijeenkomst dan op z’n minst voldoen? Daarbij werd wel van tevoren uitgelegd dat het hier om een fictieve bijeenkomst ging en dat de voorwaarden misschien ook wel zouden kunnen gelden voor een bijeenkomst of campagne over een ander onderwerp.
Wat is van belang als je een bijeenkomst wil laten plaatsvinden?
Eerst werden kort twee mogelijke visies voorgelegd:
1] Het is van belang om te stimuleren dat er lokaal initiatieven worden genomen, dat er kleinschalige projecten worden opgezet als oplossing tegen klimaatopwarming, zoals een voedselcoöperatie, tuinieren op eigen balkon. Dus zelf met medemensen dingen veranderen.
2] Nee, we moeten juist machtsstructuren en de industriële economie bevechten, aantasten en continu ter discussie stellen in plaats van alleen minder te consumeren, minder vlees te eten en spaarlampen in te draaien. De huishoudelijke consumptie is maar een miniem deel van de oorzaken van het probleem. Echte oplossingen bereiken kan niet zonder strijd tegen het bestaande veroorzakende systeem.
Vooral de tweede benadering oogstte bijval. Het eerste standpunt - verbeter de wereld , begin bij jezelf- is op zich goed, maar hier lossen we uiteindelijk niets grootschaligs mee op.
Maar beide benaderingen kunnen elkaar ook aanvullen.
Belangrijk is dat er een handelingsperspectief gecreëerd wordt. Een beeld schetsen van hoe het anders kan door het zelf te doen is een manier.
Ook de vraag wie je eigenlijk wil bereiken moet eerst beantwoord worden. Willen we een zo breed mogelijk publiek bereiken of richten we ons op een speciale groep, bijvoorbeeld op mensen die zich al bewust zijn van de komende problemen? Uiteindelijk wordt iedereen geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering. Het zou goed zijn om met een kleinere groep te zorgen dat we dan gericht iets aan kunnen reiken.
De vorm van de bijeenkomst/campagne moet ook goed zijn. Bij GroenFront! bijvoorbeeld waren er veel mensen op de been tegen de boskap bij Schinveld. Dat gebeurde niet bij acties tegen de nieuwe kolencentrale op de Maasvlakte, terwijl het daar toch om veel meer dan een paar bomen ging.
We moeten opnieuw luisteren, de behoeften van mensen horen en een hele nieuwe vorm van verzet creëren.
Vroeger was er meer gedeeld belang in vergelijking met hedentendage. Er was bijvoorbeeld tegen armoede veel gezamenlijk te bereiken. Als je iets organiseert moet je aanhaken bij wat er al leeft.
In Nederland wordt de meerderheid gevormd door de middengroep, niet arm niet rijk. Hoe biedt je die iets positiefs en perspectief om dingen te veranderen?
Wat is het directe belang voor mensen om in actie te komen? En hoe voorkom je dat mensen dan niet uitsluitend op het ‘NIMBY’-argument (Not in My Backyard, niet in mijn achtertuin) worden aangesproken? Ook door dit soort acties kunnen mensen inzicht krijgen in wat er in het huidige systeem fout gaat. Maar dat moet je ook wel steeds laten zien.
Dat lukt niet door mensen te vertellen dat ze van alles moeten inleveren om de CO2uitstoot te verminderen.
Het heeft geen zin om mensen bijvoorbeeld het autorijden te ontzeggen. Het gaat erom dat mensen zien dat er ook dingen zijn te doen die plezierig zijn in plaats van verre vakantiereizen. Iets nieuws zien om je heen. Activiteiten die mens en wereld niet uitbuiten. Als allerlei voorzieningen dichter bij huis worden gebracht scheelt dat
veel in de belasting van het milieu. Daarbij moet goed in de gaten gehouden worden dat welvaart niet hetzelfde is als welzijn.
Het Transition Town-concept wordt genoemd als een van de meer succesvolle projecten van de laatste tijd. Het Transitie-initiatief is een van oorsprong Engelse beweging die door het vormen van veerkrachtige gemeenschappen op lokaal en horizontaal niveau de overgang naar een maatschappij zonder fossiele brandstoffen wil maken. Het doet de ouderen onder ons herinneren aan het Hof van Van Eeden en de Bellamybeweging. Het concept Transition Towns werkt deels omdat het heft in eigen handen genomen wordt, zelf vooruitzien en beslissingen nemen, positieve stappen zetten, democratie in het klein. Het is alleen jammer als het Engelse concept klakkeloos wordt overgenomen zonder te kijken welke verschillen er tussen Nederland en Engeland zijn.
De fictieve (klimaat)bijeenkomst is nog niet georganiseerd, maar het was een boeiend gesprek, waar we zeker in volgende bijeenkomsten op door willen gaan.
Tussentijds willen we in kleiner verband met mensen die geïnteresseerd zijn in het thema voedsel/productieketen bij elkaar komen om te kijken wat we daarmee kunnen doen, ook op praktisch gebied.
Zie voor een recensie van Transition Towns het artikel: Het Transitie-initiatief