Realiteitscheck op de rand van de ondergang

Door: Chris Hedges op Truthdig
Geplaatst op 18 oktober 2009

We kunnen op 24 oktober met Bill McKibben meedoen aan de landelijke protesten tegen de stijgende uitstoot van kooldioxide. We kunnen onze consumptie van fossiele brandstoffen omlaag brengen. We kunnen minder water gebruiken. We kunnen plastic tassen in de ban doen. We kunnen spaarlampen indraaien. We kunnen een composthoop aanleggen in onze achtertuin. Maar als we de corporatistische staat niet afbreken zullen al deze acties net zo weinig waarde hebben als de Ghost Dance shirts die de inheemse Amerikaanse krijgers aantrokken om zichzelf te beschermen tegen de kogels van de witte soldaten bij Wounded Knee.

“Als we allemaal wachten op de grote, glorieuze revolutie zal er niets overblijven,” vertelde auteur en milieu-activist Derrick Jensen me vanuit zijn huis in Californië in een telefonisch interview. “Als we alleen maar werken aan hervormingen, dan zal deze beschaving vermalen worden. Het is noodzakelijk werk, maar niet voldoende. We moeten alle middelen die nodig zijn gebruiken om te zorgen dat deze beschaving stopt met het vernietigen van de planeet. We moeten ons richten op het afbreken van de industriële infrastructuur die de planeet systematisch uiteenrijt. Industriële beschaving is functioneel onverenigbaar met het leven op de planeet en vermoordt de planeet. We moeten alles wat nodig is doen om dit te stoppen.”
De olie- en gasindustrie, de kolenindustrie, wapenfabrikanten, de bosbouwindustrie, de auto-industrie en chemische fabrieken, geen van allen zullen hun eigen uitsterven vrijwillig accepteren. Ze zijn onverschillig voor de dreigende humanitaire ramp. We zullen de CO2-uitstoot niet aanzienlijk verminderen door onze was buiten te drogen en door naïef te vertrouwen in de machtselite. De grote bedrijven zullen de planeet omwille van het geld blijven kannibaliseren. Zij moeten worden tegengehouden door georganiseerde en militante vormen van verzet. De klimaatcrisis is een maatschappelijk probleem. Het vereist een sociaal antwoord.
De Verenigde Staten verhoogden, na de afwijzing van het Kyoto-protocol, haar koolstofuitstoot met 20 procent ten opzichte van 1990. In diezelfde periode verminderden de landen van de Europese Unie hun uitstoot met 2 procent. Maar de recente klimaatonderhandelingen in Bangkok, die in december moeten leiden tot een akkoord in Kopenhagen, hebben zelfs de toch al matige resultaten van Kyoto doen kelderen. Kyoto is dood. De EU, net zoals de Verenigde Staten, zullen zich niet langer houden aan bindende doelstellingen voor emissiereducties. Landen zullen zelf mogen beslissen hoeveel ze willen verminderen en kunnen dan hun plannen ter internationale controle voorleggen. En waar Kyoto de verantwoordelijkheid legde bij de geïndustrialiseerde landen die de klimaatcrisis hebben veroorzaakt, behandelt het nieuwe plan alle landen hetzelfde. Het is een enorme stap achteruit.
“Alle zogenaamde oplossingen voor de opwarming van de aarde nemen het industrieel kapitalisme als een gegeven,” zei Jensen, schrijver van “Endgame” en “The Culture of Make Believe.” “De natuurlijke wereld wordt verondersteld zich aan te passen aan het industrieel kapitalisme. Dat is krankzinnig. Het staat niet meer in contact met de fysieke realiteit. Wat echt is is echt. Elk sociaal systeem –of we het nu hebben over industrieel kapitalisme of over de manier van leven van het inheemse Tolowavolk- is afhankelijk van een reële, fysieke wereld. Zonder een echte, fysieke wereld heb je niets. Wanneer je jezelf afscheidt van de echte wereld begin je te hallucineren. Je gelooft dan dat machines reëler zijn dan het echte leven. Hoeveel machines bevinden zich op drie meter afstand van je en hoeveel wilde dieren binnen honderd meter? Met hoeveel machines heb je een dagelijkse relatie? We zijn vergeten wat echt is.
De jongste studies laten zien dat de poolkappen in een recordtempo smelten en dat binnen een decennium de Noordpool ’s zomers een open zee zal zijn. Dat geeft ons niet veel tijd.
Wit ijs en sneeuw reflecteren 80 procent van het zonlicht terug naar de ruimte, terwijl donker water slechts 20 procent weerspiegelt, waardoor veel meer warmte wordt geabsorbeerd. Wetenschappers waarschuwen dat door het verlies van het ijs lucht- en zeestromingen in de hele wereld dramatisch zullen veranderen. En de snel smeltende permafrost ontketent vanuit de zeebodem langs de Russische kust schoorstenen van methaan. Methaan is een broeikasgas 25 keer giftiger dan kooldioxide, en sommige wetenschappers hebben berekend dat het vrijkomen van grote hoeveelheden methaan in de atmosfeer de menselijke soort zou kunnen verstikken. Door de stijging van de zeespiegel, waardoor landen zoals Bangladesh en de Marshall Eilanden zullen onderlopen en steden als New Orleans een nieuw Atlantis zullen worden, gecombineerd met ernstige droogtes, verschrikkelijke stormen en overstromingen, zullen uiteindelijk de levens van meer dan een miljard mensen ontwricht worden. Met als gevolg lijden, ziekte en dood op een in de menselijke geschiedenis ongekende schaal.
We kunnen de bossen sparen, bedreigde diersoorten beschermen en rivieren schoonmaken, allemaal goed, maar als we daarbij de grote bedrijven met rust laten zou dat allemaal verspilde moeite zijn.
Zulke persoonlijke aanpassingen en milieukruistochten kunnen te gemakkelijk louter een uithangbord van morele zuiverheid worden, een excuus voor passiviteit. Het kan lijken dat ze ons kunnen ontslaan van de moeilijkere opdracht om de confrontatie met de macht van de grote bedrijven aan te gaan.
De schade aan het milieu door privé-gebruik is minuscuul in vergelijking met de schade door grote bedrijven. Overheden en particulieren gebruiken 10 procent van het water van het land, terwijl de overige 90 procent wordt verbruikt door de landbouw en de industrie. Individuele consumptie van energie is goed voor ongeveer een kwart van alle energieverbruik, de andere 75 procent wordt verbruikt door bedrijven. Stedelijk afval is goed voor slechts 3 procent van de totale afvalproductie in de Verenigde Staten. We kunnen en moeten eenvoudiger leven, maar het zal niet genoeg zijn als we niet tegelijkertijd radicaal de economische structuur van de industriële wereld transformeren.
"Als je eten uit de supermarkt komt en je water uit een kraan dan zal je het systeem dat hier voor zorgt tot je dood toe verdedigen, want je leven hangt ervan af", zei Jensen, die in de hele Verenigde Staten workshops houdt onder de naam Deep Green Resistance [klik hier en hier] om zo een militante verzetsbeweging op te bouwen.”Als je eten van het land komt en je water uit een rivier dan zal je díe systemen verdedigen tot je dood. In elk misbruikend systeem, of het nu gaat over een man die zijn partner mishandelt of om grotere misbruikende systemen, altijd worden de slachtoffers afhankelijk gemaakt. Mensen zijn gaan geloven dat het industriële kapitalisme belangrijker is dan het leven.”
Degenen aan de top van onze corporatistische staat hebben net zo hardnekkig tegen milieu-regelgeving gevochten als tegen financiële regelgeving. Zij zijn verantwoordelijk voor onze persoonlijke verarming en voor de verarming van ons ecosysteem. Dankzij de olie-, gas- en auto-industrie en een corporatistisch geleide overheid blijven we verslaafd aan fossiele brandstoffen. Soorten verdwijnen. De visvoorraden zijn uitgeput. De grote menselijke migratie van de kusten en woestijnen is begonnen. En als de temperatuur blijft stijgen zullen grote delen van de wereld onbewoonbaar worden.
NASA-klimaatwetenschapper James Hansen heeft aangetoond dat een concentratie van kooldioxide van meer dan 350 delen per miljoen in de atmosfeer niet verenigbaar is met het behoud van de biosfeer op de "planeet waarop beschaving is ontwikkeld en waarop het leven op aarde is aangepast." Hij heeft vastgesteld dat de wereld in 2030 moet stoppen met het verstoken van kolen, de geïndustrialiseerde wereld zelfs ver voor die tijd -als we enige hoop willen krijgen om ooit de aarde terug naar beneden onder dat getal van 350 te brengen. Kolen leveren de helft van onze elektriciteit in de Verenigde Staten.
“We moeten ons losmaken van het corporatistische bestuur dat de planeet doodt,” zei Jensen. ”We moeten echt serieus worden. We hebben het over het leven op aarde. We moeten de olie-infrastructuur afbreken. Het kan me niet schelen, en de bomen ook niet, of wij dit doen door rechtszaken, massale boycots of sabotage. Ik vroeg Dahr Jamail hoe lang een onverdedigde brug in Irak zou standhouden . Hij zei waarschijnlijk zes tot twaalf uur. We moeten het economische systeem, dat de motor is voor zo veel vernietiging, onbestuurbaar maken. De Beweging voor de Emancipatie van de Niger Delta is in staat geweest de Nigeriaanse olieproductie met 20 procent te verminderen. We moeten de olie-economie stoppen.”
Het is niet omdat we nog een droger in de kelder hebben staan dat het ecosysteem stervende is. Het is omdat grote bedrijven alles, van de mens tot het natuurlijke milieu, zien als exploitabele grondstoffen. Het is omdat consumptie de motor is van de bedrijfswinsten. We hebben de corporatistische staat toegestaan de milieucrisis te verkopen als een kwestie van persoonlijke keuzes terwijl in de werkelijkheid er behoefte is aan diepgaande sociale en economische hervormingen. We zijn machteloos achtergelaten.
Een eeuw geleden herinnerde Alexander Herzen in zijn speech tot een groep Russische anarchisten die de tsaar ten val wilde brengen, zijn volgelingen eraan dat zij er niet waren om het systeem te redden:
”We denken dat we artsen zijn,” zei Herzen. “maar in werkelijkheid wij zijn de ziekte.”
Orgineel in het Engels
Vertaling D4net november 2009